Nevşehir'de araç muayene hazırlığı
TÜVTÜRK randevusu almış bir sürücünün en son isteyeceği şey, o gün istasyonda bir kalemden kalıp aynı işlemi bir ay sonra tekrarlamak. Muayeneden kalmak sadece zaman kaybı değil; yeniden randevu, yeniden sıra ve çoğu zaman yeniden bir ücret demek. Nevşehir'de araç muayene hazırlığını bu yüzden ayrı bir başlık olarak yürütüyoruz: istasyonun baktığı kalemlerin aynısına, istasyona gitmeden önce burada bakıyoruz.
Muayene öncesi kontrol listesi
Kontrol listesi TÜVTÜRK'ün baktığı sırayı takip ediyor. Far ışık şiddeti ve ayarı, fren sistemi ve fren dengesi, süspansiyon ve amortisör performansı, egzoz emisyonu, lastik diş derinliği ve lastik durumu, ön cam ve silecekler, korna ve sinyal-stop lambaları, şase numarası ve ruhsat uyumu. Her kalem ayrı ayrı kontrol edilip sonuç yazılı olarak size iletiliyor: hangi kalem geçti, hangi kalem sınırda, hangi kalem geçmiyor. Sınırda çıkan bir kalem için önce bunun ne anlama geldiğini anlatıyoruz; her sınırda kalem hemen değişmesi gereken bir parça anlamına gelmiyor.
Kontrol randevu almadan da yapılabiliyor ama muayene tarihine yakın günlerde atölye yoğunlaşıyor. Randevunuzdan en az bir hafta önce gelmeniz, çıkan bir kalemin parça beklemesi gerekirse bu süreyi rahatça kullanmanızı sağlıyor.
Far ayarı
Far ayarı, muayeneden kalmanın en sık görülen ama en kolay çözülen sebeplerinden biri. Işık şiddeti zamanla düşüyor, özellikle eski tip halojen farlarda ampul sararmaya başladığında ölçülen değer sınırın altına iniyor. Farın açısı ise sarsıntılı yollarda, özellikle bağ ve köy yollarında kullanılan araçlarda zamanla kayıyor; sürücü bunu fark etmiyor çünkü değişim yavaş ilerliyor. Far ayar cihazıyla ışık şiddeti ve açı ölçülüyor, sınırın dışındaysa ayar kısa sürede yapılıyor. Ampul zayıflamışsa değişimi, reflektör bulanıklaşmışsa parlatma veya değişim öneriliyor.
Fren ve süspansiyon kontrolü
Fren sistemi muayenede iki taraf arasındaki fren kuvveti dengesine bakılarak değerlendiriliyor. Bir tarafın diğerinden belirgin şekilde zayıf frenlemesi, kaliperin sıkışması veya balata aşınmasının eşit olmamasından kaynaklanıyor; bu durumda muayeneden kalma riski yüksek. Kontrolde her tekerleğin fren kuvvetini ayrı ayrı ölçüyor, aradaki farkı gösteriyoruz. Süspansiyon tarafında ise amortisörün tekerleği yola ne kadar iyi bastırdığı ölçülüyor; yağ kaçıran veya sönümleme gücünü kaybetmiş bir amortisör hem muayeneden kalma hem de gerçek bir güvenlik riski. Mekanik onarım sayfasında fren ve süspansiyon işlerinin nasıl yürütüldüğünü ayrıntılı anlattık; muayene kontrolünde çıkan bir kalem doğrudan o sürece devrediliyor.
Egzoz emisyon ölçümü
Emisyon ölçümü, benzinli ve dizel araçlarda farklı cihazlarla ve farklı sınırlarla yapılıyor. Benzinli araçlarda egzoz gazındaki CO ve HC oranına, dizel araçlarda ise duman koyuluğuna bakılıyor. Yakıt karışımını bozan bir enjektör, tıkanmış hava filtresi veya arızalı bir oksijen sensörü emisyon değerini doğrudan etkiliyor; bu yüzden emisyon ölçümünden önce motorun genel durumuna bakmak, ölçümü tek seferde geçirmenin en pratik yolu. Partikül filtresi olan dizel araçlarda kısa mesafe kullanım filtreyi doldurduğu için emisyon değeri yükseliyor; böyle bir araçta ölçümden önce filtrenin durumunu kontrol ediyoruz.
LPG'ye dönüştürülmüş araçlarda emisyon ayrı bir limitle değerlendiriliyor ve dönüşüm sisteminin kendi ayarları devreye giriyor. Ayar eksik veya bozuksa hem yakıt tüketimi artıyor hem emisyon değeri sınırın üstüne çıkıyor. Bu araçlarda ölçümden önce LPG kaçak testini ve ayarlarını ayrıca kontrol ediyoruz; benzinli moda geçildiğinde ölçümün nasıl değiştiğine de bakıyoruz.
Lastik diş derinliği
Lastik diş derinliği yasal sınırın altındaysa araç muayeneden kalıyor; bu, kontrol listesinin en objektif ve en kolay ölçülen kalemi. Diş derinliği ölçer ile her lastiğin dört farklı noktası ölçülüyor, çünkü aşınma tekerleğin genişliği boyunca eşit olmuyor. Tek taraflı aşınma varsa bu genellikle rot ayarının bozuk olduğunu gösteriyor; sadece lastiği değiştirip nedeni yerinde bırakmak, yeni lastiği de kısa sürede aynı şekilde aşındırıyor. Lastik ve rot ayarı ile ilgili ayrıntılı bilgiyi lastik ve rot balans sayfasında bulabilirsiniz; muayene öncesi kontrolde diş derinliği sınırdaysa rot ayarını da birlikte gözden geçiriyoruz.
Muayeneden kaldıysanız ne yapılır
Muayeneden kalan araç sahibinin elinde istasyonun verdiği kalem listesi oluyor. Bu listeyi getirmeniz işimizi kısaltıyor: sadece o kalemleri kontrol edip düzeltiyoruz, listenin geri kalanını tekrar tekrar ölçmemize gerek kalmıyor. Düzeltme bittikten sonra hangi kalemin nasıl çözüldüğünü yazılı olarak veriyoruz; istasyona ikinci gidişte elinizde bu belge oluyor. Yeniden muayene süresi il ve istasyona göre değişse de, kalemi bir hafta içinde düzeltip tekrar randevu almak genelde mümkün oluyor.
Süre ve fiyat
Standart kontrol listesinin tamamı yaklaşık bir saat sürüyor; far ayarı, fren dengesi, süspansiyon ölçümü ve emisyon testi bu sürenin içinde. Sonuç bittiğinde hangi kalemin geçtiğini, hangisinin sınırda olduğunu ve hangisinin değişmesi gerektiğini söylüyoruz. Kontrol sırasında bir parça değişecekse bunu ayrı bir işlem olarak fiyatlandırıyor, onay almadan başlamıyoruz. Muayene tarihinizi ve aracın marka-modelini söylerseniz, o gün hangi saatte kontrolü yapabileceğimizi netleştirelim.
Atölyedeki diğer başlıkları tüm hizmetler sayfasından görebilirsiniz.