Nevşehir'de oto elektrik ve arıza tespiti

Bugünün araçlarında mekanik ile elektrik iç içe geçti. Çekişten düşen bir motorun sebebi bir sensör, marş basmayan bir aracın sebebi bir röle, klimanın soğutmaması bir basınç şalteri olabiliyor. Nevşehir'de oto elektrik işlerini bu yüzden ayrı bir başlık olarak yürütüyoruz: aletle ölçmeden, koda bakmadan ve devreyi izlemeden parça değiştirmek bu alanda en pahalı yöntem.

Bilgisayarlı arıza tespit

Motor arıza lambası yanan her araçta ilk iş, OBD soketinden hata kodlarının bilgisayarlı arıza tespit cihazıyla okunması. Okunan kod tek başına bir teşhis değil, bir başlangıç noktası. Cihaz size hangi devrenin beklenen değer aralığının dışında çalıştığını söyler; o devredeki kabloyu, soketi, sensörü ve sensörün ölçtüğü fiziksel durumu ayırt etmek ölçüm işi.

Kodların kendi içinde bir sınıflandırması var. Üretici bağımsız, her araçta aynı anlama gelen genel kodlar bulunduğu gibi, sadece belirli bir marka ve modele özgü kodlar da var. Genel bir kod "hangi sistemde sorun var" diye geniş bir çerçeve çizerken, markaya özgü kod çoğu zaman daha net bir noktayı işaret ediyor. Bu yüzden cihazın hangi kod setini okuduğuna ve kodun tam tanımına dikkat ediyoruz; sadece kod numarasına bakıp internetten bulunan genel bir açıklamayla parça sipariş etmiyoruz.

Kod okumanın asıl değeri, canlı veriyi izlemekle ortaya çıkıyor. Sensörlerin o an ölçtüğü değerler — devir, sıcaklık, basınç, oksijen oranı — ekrandan takip edilebiliyor; bir değerin normal aralığın dışına çıktığı an görülüyor. Arızanın hangi koşulda ortaya çıktığını biliyorsak (soğukken mi, yüksek devirde mi, rölantide mi) aracı o koşula sokup canlı veriyi izliyoruz. Kod hafızasında bir "dondurulmuş kare" (freeze frame) de tutuluyor: arızanın ilk oluştuğu andaki devir, sıcaklık ve hız gibi değerler kayıt altında kalıyor; bu, arızanın hangi kullanım anında çıktığını geriye dönük anlamamıza yardımcı oluyor.

Kodları okuyup silmek tek başına çözüm değil. Silinen kod, arıza devam ediyorsa birkaç yüz kilometre içinde geri geliyor. Bu yüzden kodu sildikten sonra aracı yol testine çıkarıyor, canlı veriyi tekrar izliyoruz. Şikâyet mekanik bir kaynağa işaret ediyorsa iş mekanik onarım tarafına devrediliyor ve orada sürüyor.

Akü, şarj ve marş sistemi

Kışın Nevşehir'de gece sıcaklığı sık sık eksi değerlere iniyor. Soğuk, akünün verebileceği marş akımını düşürürken motorun ilk hareket için istediği gücü artırıyor; yazın hiç sorun çıkarmayan yorgun bir akü ilk soğukta kendini belli ediyor. Bu yüzden kış öncesi akü testi, yapılması en kolay ve en çok işe yarayan kontrollerden biri; periyodik bakım ile birlikte yaptırmak ayrı ayrı gelmekten daha pratik.

Ölçümü üç ayaklı yapıyoruz: akünün yük altındaki performansı, alternatörün rölantide ve yüksek devirde verdiği şarj voltajı, araç kapalıyken devrede kalan kaçak akım. Üçünden hangisinin sınırda olduğu belli olmadan akü değiştirmiyoruz, çünkü yeni akü de aynı kaçak akım yüzünden birkaç haftada bitebiliyor. Marş dinamosu tarafında kömür, dişli ve otomatik kontrol ediliyor.

Akü değişiminde tip seçimi de önemli. Start-stop sistemi olan araçlarda standart akü kullanmak akünün ömrünü ciddi biçimde kısaltıyor; bu araçlar farklı bir teknoloji istiyor ve akü değişimi sonrasında sistemin akü bilgisini güncellemesi gerekiyor. Bu adım atlandığında şarj sistemi yeni aküyü eski akü gibi yönetiyor, sonuç yine erken biten bir akü oluyor. Değişim yaparken kutup başlarını, gövde şasi bağlantısını ve akü yatağının sabitlemesini de kontrol ediyoruz; gevşek bir kutup başı, arıza gibi görünen onlarca belirtinin sessiz kaynağı.

Tesisat, temassızlık ve sonradan takılan cihazlar

Elektrik arızalarının en yorucu kısmı, sürekli olmayanlar. Sadece bozuk yolda gelen bir gösterge arızası, yağmurda yanan bir uyarı lambası, kapı açılınca sönen bir far. Bu şikâyetlerde çözüm, arızanın hangi koşulda ortaya çıktığını doğru tarif etmekten geçiyor; siz ne kadar ayrıntı verirseniz hattı o kadar hızlı buluyoruz.

Sonradan takılan çalar alarm, takip cihazı, teyp ve ek far tesisatları da sık karşılaştığımız kaynaklar arasında. Fabrika tesisatına usulsüz bağlanmış bir cihaz hem kaçak akım hem de beklenmedik arızalar üretiyor. Bu tür bir araçta işe genellikle sonradan eklenen hatları ayırarak başlıyoruz: cihaz devre dışı bırakıldığında şikâyet kayboluyorsa kaynağı bulmuş oluyoruz.

Nem ve rutubet ayrı bir başlık. Kışın araç içine giren kar, tıkanmış su tahliye kanalları ve yıpranmış kapı fitilleri, zeminin altındaki soketlerde oksitlenmeye yol açıyor. Bu tip arızalar önce ara ara ortaya çıkıyor, sonra kalıcı hâle geliyor. Soketin temizlenip yalıtılması çoğu zaman parça değişiminden daha kalıcı bir çözüm oluyor.

Far ve sinyal arızalarında ise ampul değişimi ilk akla gelen ama her zaman doğru olan adım değil. Kısa aralıklarla yanan ampuller genellikle şarj voltajının yüksek olduğunu ya da duy kısmında temassızlık bulunduğunu gösteriyor; ampulü değiştirip nedeni yerinde bırakmak, birkaç hafta sonra aynı yere geri dönmek demek.

Klima şikâyetleri de sıklıkla bu başlığa yönlendirilse de kendi ölçüm setini ve kendi derinliğini istiyor: gaz kaçağı, kompresör arızası ve koku problemi ayrı bir teşhis sırası gerektiriyor. Bu yüzden gaz dolumu, kaçak testi, kompresör kontrolü ve mevsimsel bakımı oto klima sayfasında ayrı bir başlık olarak topladık; klimanız soğutmuyorsa ya da koku yapıyorsa önce oraya bakmanızı öneririz.

Süre ve fiyat

Arıza tespiti çoğu araçta bir saat içinde tamamlanıyor; tesisat izleme gerektiren işlerde süre uzayabiliyor. Ölçüm bittiğinde ne bulunduğunu, hangi parçanın neden değişmesi gerektiğini ve tahmini tutarı söylüyoruz; onay vermeden işlem başlamıyor.

Sürekli olmayan arızalarda tek seferde kesin sonuç her zaman mümkün olmuyor. Böyle durumlarda aracı bir süre kullanmanızı, şikâyetin hangi koşullarda tekrarladığını not etmenizi ve tekrar getirmenizi istiyoruz. Bu ikinci tur için ayrıca tespit ücreti almıyoruz; iş aynı dosyanın devamı sayılıyor.

Atölyedeki diğer başlıkları tüm hizmetler sayfasından görebilirsiniz.